مثبت اندیشی از منظر قرآن

مثبت اندیشی شکلی از فکر کردن است که فرد می‌خواهد، در آن بهترین نتیجه را از بدترین شرایط به دست بیاورد. درواقع باید با مثبت اندیشی چالش‌های زندگی را پشت سر بگذاریم.

گفته می‌شود در قرآن سوره ضحی معروف به سوره مثبت‌اندیشی است؛
(وَلَسَوْفَ یُعْطِیكَ رَبُّكَ فَتَرْضَى* أَلَمْ یَجِدْكَ یَتِیمًا فَآوَى *وَوَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدَى * وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَى * فَأَمَّا الْیَتِیمَ فَلَا تَقْهَرْ * وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ * وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ؛

البته به زودى پروردگارت (آن قدر) به تو عطا كند كه خشنود شوى آیا تو را یتیم نیافت پس جاى و پناه داد؟ و آیا تو را یگانه زمان و تنها نیافت، پس جهانى را به دورت جمع نمود و تو را ناآگاه (از معارف دینى) یافت پس (به وسیله وحى) هدایت نمودو تو را فقیر و نیازمند یافت پس بی نیاز كرد پس یتیم را هرگز خوار و رانده مساز و با سائل خشونت مكن
و مران و از نعمت پروردگار خویش [با مردم‏] سخن گوى.)

در واقع این سوره یادآوری نعمت‌هایی است که خدا به انسان (و پیامبر) داده است.

در نمونه‌های قرآنی مثبت‌اندیشی

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) درباره حضرت یوسف (علیه السلام) می‌فرمایند: من از بزرگی روح و کرامت نفس و طبع بلند یوسف(علیه السلام) در شگفتم.

دلیل این تجمید به این خاطر است که اگر داستان زندگی ایشان را رصد کنیم؛ حضرت یوسف(علیه السلام) هیچ وقت گلگی نکردند.
حتی وقتی برادران خود را دوباره دیدند، عامل جفای برادرانشان را شیطان می‌دانستند.
وقتی پدر را هم دیدند، تمام رنج‌هایی که کشیدند ازجمله دوری از پدر و خانواده، زندانی شدن و… را موهبتی از جانب خداوند دانستند

داستانی هم درباره مثبت اندیشی نقل شده که؛
می گویند یکی از صحرانشینان، سگی و الاغی و خروسی داشت که خروس، او را برای نماز صبح بیدار می کرد، سگ مراقب او بود و الاغ بار او را می برد. شبی روباه خروس او را برد و خورد.

آن مرد گفت: شاید خیر من در آن باشد. روز دیگر گرگ آمد و الاغ او را گرفت و شکم الاغ را درید. آن مرد گفت: شاید خیر من در آن باشد. روز دیگر سگ او مُرد. گفت: لا حول و لا قوه الّا بالله، شاید صلاح من در آن باشد. اتفاقاً جمعی از دشمنان، قصد قبیله او کردند.

نزدیک به خانه های آنها آمده، انتظار فرصت می کشیدند. و چون شب شد، سر آنها ریختند و اموال آنان را غارت کردند و مردان را به قتل رساندند، اما چون از خانه آن مرد هیچ صدایی نمی آمد، او را نکشتند.

نکته درباره اعتماد زیاد به افراد و تفاوت آن با مثبت اندیشی

آن چه برداشت شخصی از تورق و توجه به قرآن است، نشان می‌دهد مثبت اندیشی نوعی تفکر درونی است و گمان مثبت داشتن نسبت به خدا و اتفاقاتی است که در زندگی با آن مواجه می‌شویم؛ زیرا اشخاص و انسان‌هایی که با آنها در ارتباط هستیم ممکن است ظاهر خوبی داشته باشند اما باطن بدی داشته باشند و یا بالعکس.

بنابراین ما با دیدن یک صفت در فرد نمی‌توانیم قضاوت کنیم یا بگوییم چون شخصی یک صفت خوب را داراست پس بقیه صفات خوب را هم داراست یا اگر فردی صفت بدی را دارد، تمام صفات بد به او منسوب است!

ضمن اینکه گاهی ما در مواجهه با دیگران نقاق و دورویی می‌بینم (که البته شاید عمدی نباشد) اما اثرات منفی خواهد داشت که گریز ناپذیر است.

چنانچه ۱۶ اثر و ویژگی برای نفاق از امیرالمومنین (ع) نقل شده است که یکی از آنها گمراهی است.
اولین صفتی که مولای متقیان علی(علیه السلام) برای اهل نفاق می‌شمارد گمراهی است: «فَإِنَّهُمُ الضَّالُّونَ الْمُضِلُّونَ؛اینان گمراه و گمراه کننده‌اند.»

در اهمیت بحث نفاق همین بس که سوره‌ای برای آن در قرآن آمده است.
هشدارهای مکرر مولای متقیان علی(علیه السلام) که خود قربانی توطئه‌های شوم منافقان بود و با تمام وجود، مکر و حیله‌های آنها را لمس می‌کرد، مۆید دیگری بر اهمیت مطلب است که باید پرده از باطن منافقان برداشت و توجه مردم را به واقعیت زشت و پلید آنها جلب کرد.